Ua pisi tele Europa talu ai nei. Ua lofituina i latou i le tele o faʻalavelave tau sapalai o le suauʻu, kesi masani ma meaʻai na mulimuli mai, ae o lea ua latou feagai ma le faʻafitauli o le uʻamea o loʻo loma mai.
O le u'amea o le fa'avae lea o le tamaoaiga fa'aonaponei. Mai masini tamea ma ta'avale i nofoaafi ma fale tetele, o mea uma ia e gaosia mai u'amea. E mafai ona fai atu o lo'o tatou nonofo i se lalolagi u'amea.
Peita’i, ua lapata’i mai Bloomberg e ono vave ona avea le u’amea ma se mea taugata pe a amata ona fa’ateleina le fa’alavelave i Ukraine i Europa atoa.
01 I le tulaga utiuti o le sapalai, ua oomi ai e tau o uʻamea le suiga "faaluaina"
I le tulaga o se taavale masani, e 60 pasene o lona mamafa atoa e mafua mai i le uʻamea, ma ua siʻitia le tau o lenei uʻamea mai le 400 euros i le tone i le amataga o le 2019 i le 1,250 euros i le tone, e tusa ai ma faʻamaumauga a le worldsteel.
Aemaise lava, o le tau o le uʻamea ua siʻitia i Europa i le €1,140 i le tone i le vaiaso talu ai, ua siʻitia i le 150% mai le faaiuga o le 2019. I le taimi nei, o le tau o le uʻamea ua vela ua oʻo atu foʻi i se tulaga maualuga e tusa ma le 1,400 euros i le tone, o se faʻaopoopoga e toetoe lava 250% mai le taimi aʻo leʻi oʻo mai le faʻamaʻi.
O se tasi o mafuaʻaga ua siʻitia ai tau o uʻamea i Europa, o faʻasalaga ia ua faʻatinoina i nisi o faʻatauga uʻamea i Rusia, e aofia ai foʻi ma tagata mauoa o loʻo umia le tele o sea i le pisinisi uʻamea a Rusia, o le atunuʻu lona tolu i le lalolagi e auina atu i fafo uʻamea ma le atunuʻu lona valu i Ukraine.
Ua fuafua e Colin Richardson, o le faatonu o uʻamea i le ofisa lipoti tau o Argus, e tusa ma le tasi vaetolu o uʻamea mai le EU e aumai mai Rusia ma Ukraine ma toetoe lava 10% o le manaʻoga o atunuʻu Europa. Ma i tulaga o uʻamea mai Europa e aumai mai uʻamea, e mafai e Rusia, Belarus ma Ukraine ona maua le 60%, ma e tele foʻi se vaega o le maketi o uʻamea tetele (uʻamea e leʻi maeʻa ona faʻauma).
E le gata i lea, o se faʻafitauli o uʻamea i Europa, e tusa ma le 40% o uʻamea i Europa e gaosia i ogaumu eletise poʻo fale gaosi uʻamea laiti, lea e faʻaaogaina le tele o le eletise e liua ai uʻamea otaota pe a faʻatusatusa i uʻamea ma le malala mo le faia o uʻamea. Faʻamalūlū ma faʻapala uʻamea fou. O lenei auala e sili atu ona lelei ai fale gaosi uʻamea laiti i le siosiomaga, ae i le taimi lava e tasi e aumaia ai se faʻaletonu mataʻutia, o lona uiga, o le tele o le faʻaaogaina o le malosi.
O lenei, o le mea e sili ona leai i Europa o le malosiaga.
I le amataga o lenei masina, na sili atu ai tau o le eletise i Europa i se tulaga maualuga e 500 euros i le megawatt-itula, pe tusa ma le 10 taimi nai lo le tulaga sa i ai a o lei oo i le faalavelave i Ukraine. O le siitia o tau o le eletise ua faamalosia ai le tele o fale gaosi uʻamea laiti e tapunia pe faaitiitia le gaosiga, ma na o le faagaoioia i le gafatia atoa i po e taugofie ai tau o le eletise, o se vaaiga o loo faatinoina mai Sepania i Siamani.
02 Atonu e si'itia tau o u'amea i le popole, ma fa'ateteleina ai le maualuga o le tau o oloa
Ua i ai nei le popolega i le alamanuia e faapea e ono si'itia tele tau o u'amea, atonu i le isi 40% i le tusa ma le €2,000 i le tone, a'o le'i fa'agesegese le mana'oga.
Ua fai mai pulega o u'amea e ono iai se lamatiaga i le sapalai o le rebar pe afai e fa'aauau pea ona si'itia tau o le eletise, lea e ono mafua ai ona tapunia nisi fale gaosi laiti i Europa, o se popolega e ono mafua ai le fa'atau popole ma fa'ateleina ai tau o u'amea.
Ma mo le faletupe tutotonu, o le si'itia o tau o u'amea e ono fa'aopoopo atu ai i le maualuga o le tau o oloa. I le taumafanafana nei, atonu e feagai malo Europa ma le lamatiaga o le si'itia o tau o u'amea ma le ono le lava o sapalai. O le rebar, lea e masani ona fa'aaogaina e fa'amalosi ai le sima, atonu e le o toe umi ae le lava le sapalai.
O le mea la o loʻo tupu nei, atonu e manaʻomia e Europa ona vave ala. Auā, e faʻatatau i mea na tutupu i le taimi ua tuanaʻi, o loʻo vave atu le salalau atu o feeseeseaʻiga i le sapalai nai lo le mea na faʻamoemoeina, ma o le aʻafiaga e sili atu nai lo le mea na faʻamoemoeina, faʻaopoopo i ai ni nai oloa e mafai ona taua tele e pei o le uʻamea i le tele o alamanuia. E taua, o loʻo iai nei naʻo le uʻamea kaponi Saina ma uʻamea e le gaoia ma isi oloa, ma o loʻo iai pea le faʻaopoopoga i se tulaga talafeagai.
Taimi na lafoina ai: Ape-07-2022

